Giới thiệu

========

Lời hay ý đẹp

========

Kinh

========

Luật

========

Luận

========

Phật học

========

Pháp âm

========

Giáo dục

========

Việt Nam

========

Diễn đàn

========

Sách

========

Tổ đình

========

Quê hương

========

Tin tức

========

Tác giả

========

Liên kết

========

 

Sách

 

Nghiên cứu về 5 việc của ĐẠI THIÊN

Thích Hạnh Bình

Mục lục

 

Lời nói đầu

 

CHƯƠNG I

Phần dẫn luận: Khái quát về 5 việc của Đại Thiên và phương pháp nghiên cứu 

 

CHƯƠNG II

Thảo luận về những nguồn tư liệu liên quan đến Đại Thiên và 5 việc của ông

1. Vấn đề văn bản học

a. Tác phẩm “Dị Bộ” và “Bà Sa”

b. Tác phẩm “Kathāvatthu” và “Kathāvatthu.aææhākathā”

c. Kinh điển Āgama là cơ sở hình thành tư tưởng Đại Thiên

2. Có một hay hai nhân vật Đại Thiên

 

CHƯƠNG III

Nội dung tư tưởng 5 việc của Đại Thiên

1. A la hán có còn mộng tinh hay không?

2. A la hán có còn ‘vô tri’ hay không?

3. A la hán có còn trạng thái ‘do dự’ hay không?

4. A la hán có cần ‘tha linh nhập’ hay không?

5. “Đạo nhân thinh cố khởi”

 

CHƯƠNG IV

Đại Thiên là người tiên phong cải cách Phật giáo

 

CHƯƠNG V

Từ Đại Thiên đến Đại Chúng bộ

a. Tư tưởng cơ bản của Đại Thiên

b.Tư tưởng cơ bản của các phái Đại Chúng bộ

 

CHƯƠNG VI

Lời kết

 

Phần phụ lục I

Phần phụ lục II

 

 

 

Lời nói đầu 

Trong lịch sử phát triển tư tưởng Phật giáo Ấn Độ, sự kiện xuất hiện nhân vật Đại Thiên và 5 việc của ông là sự chuyển biến lớn của Phật giáo Ấn Độ, nó là tiếng pháo khai cuộc cho sự cải cách Phật giáo.

Nếu như Phật giáo nguyên thủy chú trọng sống đời sống độc cư trong rừng núi, tránh xa thị thành thì Đại Thiên là người có công làm công tác tư tưởng để Phật giáo được hòa nhập vào xã hội; nếu như Phật giáo trước đó đặc biệt chú trọng giới luật thì ông là người xem nặng tinh thần và ý nghĩa chân chính của đức Phật; nếu như Phật giáo sau thời Phật nhập diệt, những đệ tử của ngài vì quá thương mến và sùng kính đức Phật, xem ngài như là bậc toàn năng siêu nhân thì Đại Thiên là người có chủ trương xem đức Phật như là một vị Đạo sư, một vị lương y tài ba, lấy con người làm trung tâm thảo luận của tất cả mọi vấn đề.

Thế nhưng, một điều đáng tiếc là không hiểu lý do vì sao, chính bản thân ông và hệ phái của ông không để lại một lời nào nói về ông, những tư duy và việc làm của ông, về 5 việc của ông. Những thế hệ sau biết về ông thông qua những lời phê bình chỉ trích từ những tác phẩm của Thượng tọa bộ là “luận Tỳ Bà Sa” và “Kathāvatthu”. Cũng bắt nguồn từ đó, một số người nghiên cứu về ông, cũng căn cứ vào những bộ luận này, tiếp tục phê bình về ông hoặc giữ thái độ im lặng. Ngược lại, có một số người đứng trên lập trường của Phật giáo Đại Thừa, bằng niềm tin và cảm tình riêng đã không chấp nhận lời phê bình này, và phủ nhận quan điểm của 2 bộ luận trên.

Riêng tôi, trong thời gian qua đã phát hiện nhiều tư liệu mới trong Nikāya và A hàm có liên quan mật thiết đến 5 việc của Đại Thiên. Từ đó, tôi tiến hành đánh giá và phân tích lại hai nguồn tư liệu “Tỳ Bà Sa” và “Kathāvatthu” và phát hiện rằng nội dung tư tưởng về 5 việc của Đại Thiên không giống như các nhà Hữu bộ phê bình như trong “Luận Tỳ Bà Sa”. Cũng từ đó, gợi ý cho chúng ta hiểu được lý do tại sao Đại Thiên (hoặc các nhà Đại chúng bộ) bị các nhà Thượng tọa bộ cật vấn; ông luôn luôn khẳng định A la hán vẫn còn sự xuất tinh trong lúc ngủ say, còn trạng thái ‘bất nhiễm ô vô tri’, ‘xứ phi xứ nghi’…nhưng ông không chấp nhận vị A la hán còn tham, sân và si. Đây là điểm dị biệt giữa Đại Thiên và Thượng tọa bộ và cũng chính là điểm lắt léo của vấn đề mà 2 bộ luận này đã cố tình làm ngơ.

Có thể nói những vấn đề vừa nêu là nội dung thảo luận chính của tác phẩm này, nó đã được phân tích và lý giải từng vấn đề một. Trong đó, việc thứ 5 là ‘đạo nhân thinh cố khởi’ trong 5 việc của Đại Thiên, tôi vẫn còn nhiều nghi ngờ hay nói đúng hơn chưa nắm rõ vấn đề, vì nó có liên quan đến kinh nghiệm tu tập thiền định, do vậy riêng việc này, tôi chỉ làm công tác giới thiệu, không có lời lý giải hay bình luận.

Nhân duyên của tác phẩm này ra đời có nhiều yếu tố, nhưng yếu tố quan trọng nhất chính là tôi xem nó như món ăn tinh thần của chính mình và làm món quà cho những người thân và tất cả Phật tử.

Mặc dù rất cố gắng khi viết  tác phẩm này, nhưng khó tránh những lầm lỗi. Nơi đây, tôi rất mong được sự góp ý của các bậc thiện tri thức.

Đài Bắc, mùa đông năm 2005

Kính đề

Thích Hạnh Bình

(Tải xuống font chữ cần thiết để xem chú thích Pali trong sách này)

Mục Lục >> Ch 1>> Ch 2 >> Ch 3   >> Ch 4 >> Ch 5 >> Ch 6

 

Những bài liên quan:

Thảo luận về Đại Thiên. Giác Dũng

Đại Thiên là ai. Giác Dũng

Nhận định tác phẩm Nghiên cứu về 5 việc của Đại Thiên. TK Chánh Minh

Thư gởi sư Chánh Minh và thầy Giác Dũng. Thích Hạnh Bình

 

Cập nhật 23/8/2008

 

HOME

© Bản quyền thuộc về trang nhà  www.tuechung.com

Chủ biên: Thích Hạnh Bình

Liên lạc: tuechung@tuechung.com